Voor essentiële gesprekken en effectieve samenwerking

Archief voor de categorie Dialogen

Rabobank in Dialoog

Op uitnodiging van de raad van bestuur van de Rabobank gaan externe stakeholders, relaties, klanten en medewerkers van de Rabobank met elkaar in dialoog over de Toekomst van Nederland van 27 mei tot 1 juni.

De uitnodiging van de Rabobank luidde:

“De Rabobank is diep geworteld in Nederland. Ons verleden, heden en toekomst zijn verbonden met de Hollandse grond. Dat schept verantwoordelijkheden voor een bank die haar maatschappelijke inbedding altijd als uitgangspunt heeft genomen en deze ook in de toekomst zinvol vorm wil blijven geven. We kijken daarom graag met u vooruit wat we nu kunnen doen om in 2025 in een land te wonen dat gekenmerkt wordt door economische, ecologische en sociale welvaart.

Wij zijn erg benieuwd welke kansrijke maar ook uitdagende maatschappelijke ontwikkelingen u in de samenleving ziet vanuit uw ervaring en expertise. En op welke ontwikkelingen de Rabobank volgens u in kan of zou moeten spelen.

We waarderen het zeer als u met ons in dialoog wilt gaan op één van de drie regiobijeenkomsten.”

Vanuit Adviseurs in Dialoog wordt de Rabobank in dit traject geadviseerd door Olga Plokhooij. Samen met Femke Zwaal geeft zij ook advies over het structureel voeren van de stakeholderdialoog volgens een vaste dialoog- en verslagleggingsmethodiek. Het team dialoogbegeleiders van AID vliegt in waar gewenst om dialogen te begeleiden. Alma Wattimena en Olga Plokhooij verzorgen ook een training voor medewerkers om de methodiek over te dragen.

2015-05-29 16.28.38

afbeelding: Willem van Albeslo – 29 mei 2015 – bijeenkomst in Vught.

Internationale Vrouwendag

internationalevrouwendagAdviseurs in Dialoog dragen bij aan Internationale Vrouwendag in Bussum.

Lees meer hierover in een artikel van het Bussums Nieuws van 25 februari 2015.

Dialoog bij talentontwikkeling van jongeren

2014-08-22-01.37.30-300x300Sanne Roemen is betrokken bij Jimmy’s (meer daarover onderaan dit bericht) en doet daar veel met dialoog. Hieronder een artikel dat ze voor haar eigen blog schreef over hoe dialoog bij Jimmy’s gebruikt wordt:

Jimmy’s wordt gerund door jongeren en is bedoeld voor alle vragen en ideeën van jongeren. Talentontwikkeling staat daarbij centraal. Dan is het handig als iedereen die betrokken is bij Jimmy’s een beeld heeft van wat talentontwikkeling is. Nou geloven wij niet in één waarheid, en ook niet in college geven. Wij geloven eerder in samen ontdekken en verkennen. Nou is dialoog een heel handig instrument om dat te doen.

Dialoog in trainingen

Daarom hebben we in verschillende trainingen van Jimmy’s de dialoog verwerkt als manier om het thema van zo’n training met elkaar te verkennen. En ook om van elkaar ideeën te horen over hoe je met het thema om kan gaan. Tegelijk maak je kennis met de basishouding die bij dialoog hoort: met oprechte belangstelling luisteren om de ander te begrijpen. We hanteren de methodiek van Nederland in Dialoog, daar schreef ik hier al eens uitgebreid over. Bij die methodiek volgen we vier stappen: kennismaken (met elkaar en het thema), ervaringen uitwisselen, dromen en doen.

Talentontwikkeling

Bij een dialoog over talent en talentontwikkeling wissel je dus associaties bij het thema talent uit (waar denk je aan bij dat woord), dan ga je dieper in op ervaringen waarbij je geholpen werd om een talent te ontdekken of ontwikkelen of waarbij je zelf iemand hielp. Bij het dromen kijken we naar hoe de wereld er idealiter uit zou zien als iedereen met zijn talent aan de slag zou kunnen en bij doen bedenkt iedereen wat hij of zij zelf morgen al kan doen om zo’n wereld een stapje dichterbij te brengen.

Wat je bij deze dialoog ontdekt is hoe ontzettend breed het thema talent eigenlijk is. Hoe veel verschillende manieren er zijn om naar talent te kijken en om ermee om te gaan.

Hier een stukje van de oogst van een van de dialogen over talent die ik zelf mocht begeleiden, om je een beeld te geven:

“Eigenlijk ben je je zelf vaak niet zo bewust van je eigen talent. Dan komt er een ander en die zegt tegen jou: ‘dat kan jij goed’. Je bent een beetje verbaasd, maar je gaat het daarna zelf ook zien. Dan gaan mensen jou bevragen of aanspreken op je talent. Ze geven je rollen die passen bij jouw talent. En zo ontwikkel je het steeds verder.”
“Ik denk talent ook iets kan zijn waar je níet goed in bent, maar wat je wel heel leuk vindt en waar je hard voor wil werken om het te leren. Dat je wel gemotiveerd bent zeg maar.”
“Voorwaarde is dat je het net iets beter kan dan anderen, en het ook net iets LEUKER vindt.”
“In een ideale wereld is iedereen alert op het talent van anderen en nemen mensen de tijd om er met elkaar op te reflecteren.”
“Dus net zo makkelijk als mensen nu tegen elkaar zeggen ‘hee joh, eikel!’ zeggen ze ‘hee joh, wat kan jij dat goed!’”

Dialoog bij de training: ‘jij en de groep’

Bij Jimmy’s leer je ook om de groep die er op dat moment is, in te zetten wanneer iemand een vraag of een idee heeft. Om dat te trainen gebruiken we (naast andere oefeningen) een dialoog waarin je jouw rol in een groep gaat onderzoeken, ervaringen uitwisselt over iets gaafs wat er ooit met een groep gelukt is, dromen over hoe jij met je unieke karakter in de ideale wereld je bijdrage kan leveren in een groep en bij de ‘doen’ stap: bedenken wat je morgen al kan doen om je unieke superpowers in te zetten bij Jimmy’s.

Ook hier geldt weer: er is niet één waarheid, we onderzoeken iedereen’s kijk op het onderwerp en verkennen zoveel mogelijk ervaringen, dromen en ideeën.

Diep luisteren: de Paarse Fiets.

Tegelijk oefenen we door het gebruik van de dialoogmethodiek om echt met diepe aandacht en nieuwsgierige belangstelling naar de ander te luisteren. Dat is de manier waarop mensen bij Jimmy’s het liefst met elkaar om gaan.

Om de dialoog uit te leggen gebruik ik vaak het voorbeeld van de Paarse Fiets. Je kent het vast wel dat je een verhaal vertelt en dat de ander je dan onderbreekt omdat ze iets gehoord heeft wat haar doet denken aan iets dat ze zelf meegemaakt heeft. En dan gaat ze dat vertellen zonder jou uit te laten praten. Soms heeft haar verhaal zelfs niets met het jouwe te maken. Bijna iedereen herkent deze situatie en vindt het ook irritant. Bij luisteren in dialoog luister je omdat je oprecht wilt horen wat de ander te vertellen heeft, je bent nieuwsgierig en laat elkaar uitpraten. Ik vond de reactie van een van de deelnemers dan ook helemaal fantastisch:

“Als je niet meteen je paarse fiets erin gooit, maar wacht tot iemand echt zijn hele verhaal gedaan heeft, kom je zelf ook op veel mooiere dingen om te zeggen of te vragen. Wat je zelf zegt als iemand uitgepraat is, heeft veel meer waarde.”

Je kunt je wel voorstellen dat je na zo’n middag dialoog overal ineens paarse fietsen ziet.

Jimmy’s, wat is dat?

Jimmy’s is een plek door en voor jongeren, waar alle jongeren terecht kunnen met al hun vragen en ideeën. In 2010 gestart in Groningen en inmiddels zijn er tien plekken in Nederland in verschillende fasen met een Jimmy’s bezig. Bij Jimmy’s staan jongeren centraal, maar dan ook echt: een team van jongeren runt een Jimmy’s vestiging, ondersteund door maximaal één professional. Ik schreef er eerder al een blogje over.

Dialoog – fundament onder vitale sociale coalities

Solo of samen?

Sociale pioniers zoeken naar een sociale en duurzame weg waarop onze samenleving en de wereldgemeenschap zich kan bewegen. De inspiratie om deze weg te gaan ontstaat meestal uit een schuring van de principes in je binnenwereld die in contact komen met een buitenwereld waar je onrecht ervaart.

De eerste stap om vorm te geven aan het inzicht dat het anders kan is om zelf op te staan voor je ideaal. Je persoonlijke huiswerk te doen, jezelf te leren kennen, wegen te vinden om af te stemmen op het hogere doel.

Na het volgen van de persoonlijke weg naar binnen en het belichamen van je ideaal, komt de stap om weer uit te reiken naar buiten, naar elkaar. Vanuit vertrouwen in jezelf en in elkaar. Om zo ook collectief vorm te geven aan een nieuwe, duurzame weg.

De sociale pioniers in Nederland investeren al een tijd in zichzelf, hun initiatieven en bewegen steeds meer naar het collectief innemen van een geëigende plek. Zie alle mooie platforms die ontstaan zoals Social Powerhouse.

Toch is het vormen van een collectief, het verwoorden van een gezamenlijke visie en standpunten niet altijd eenvoudig. Ook niet voor wereldverbeteraars. Of misschien juist niet voor wereldverbeteraars die gewend zijn om heel goed af te blijven stemmen op hun eigen kompas en niet perse op elkaar.

Dialoog
Ervaring leert dat dialoog een hele geschikte gespreksvorm is die helpt om vrije ruimte te scheppen waarin verbinding kan ontstaan. Met respect voor de inzichten en ervaringen van alle betrokkenen, voor het thema dat zij delen en voor de omgeving waarin zij opereren.

Deelnemers in dialoog

 

 

 

 

 

Gelijkwaardigheid
Een belangrijk kenmerk van dialoog is gelijkwaardigheid. Dat uit zich in de cirkelvorm waarin de dialoog plaatsvindt. Iedereen zit even ver van het midden. Even dichtbij de vraag die besproken wordt. Of je zou ook kunnen zeggen even dichtbij de waarheid.

Alle deelnemers in het gesprek worden uitgenodigd persoonlijke ervaringen te delen. Hun unieke verhaal in te brengen dat gerelateerd is aan de centrale vraag. Dat kan bijvoorbeeld zijn: wat is Sociale Waarde?

Het gezamenlijke onderzoek in de dialoog creëert een horizontale verbinding tussen opgerichte mensen. Door unieke ervaringen in verbinding te brengen met elkaar, kun je het collectieve verhaal gaan lezen en verwoorden. Als deze dynamiek ontstaat, ontstaat er naast inspiratie en onderlinge verbinding, ook de mogelijkheid om de toekomst dichterbij te halen, om kennis uit de bron af te tappen en om afscheid te nemen van wat niet meer vitaal is.

Cruciale rol gespreksleider
Iedereen kan meedoen aan een dialoog. Maar niet iedereen kan het gesprek zomaar goed faciliteren. Het creëren van de setting, juiste condities en bewaking van het proces, vraagt om een ervaren gespreksbegeleider. Het is een vaardigheid die je leert door je bewust te worden van de basisprincipes van dialoog, jezelf te trainen om goede vragen te stellen, op verschillende niveaus te luisteren, posities in het gesprek te herkennen, je te trainen van a tot z met aandacht aanwezig te zijn om zo het proces als geheel te dragen.

Droom
Mijn droom is dat iedere samenwerking met een goede gefaciliteerde dialoog begint. Ik ben ervan overtuigd dat als je het lef hebt om te vertragen aan het begin van de samenwerking dat je uiteindelijk een versnelling creëert in het realiseren van je gezamenlijke doel. Als je niet vanuit een rol maar vanuit je hele zijn aanwezig bent en in verbinding gaat met elkaar, leg je een fundament van respect en waardering waarop je in spannende fases van de samenwerking kunt terugvallen. Je creëert daarbij een cultuur en omgangsvorm die maakt dat je weet hoe je door uitdagende fases heen kunt bewegen. Het voeren van een dialoog is voor mij voorwaarde om te komen tot vitale coalities die samen de noodzakelijke maatschappelijke vernieuwing brengen waarnaar we zoeken.

Dialogisch 3

Na de geslaagde lessenreeks over dialoog voor 3 HAVO en VWO, mocht ik een aantal workshops gesprekstechnieken verzorgen voor eerstejaars MBO High Tech Metalelektro op het Koning Willem 1 College in Den Bosch. Allemaal jongens, tussen de 16 en 18 jaar, geïnteresseerd in techniek, maar niet in gesprekstechniek. En al helemaal niet in zoiets vaags als burgerschap, wat ook in de workshops aan bod moest komen.

Tijdens de eerste workshop ontmoette ik dus nogal wat weerstand, niet tegen mij persoonlijk, maar vooral tegen de oefeningen: luisteren, (open) vragen stellen en samenvatten. En toen ze een argumentatie-oefening kregen aan de hand van een aantal stellingen, weigerden ze dit. De stellingen waren niet interessant, ze wilden liever debatteren over de stelling: ‘ minder Marokkanen in Nederland’. Uit de verhitte discussie die daarna ontstond werd één ding duidelijk: van gesprekstechniek en burgerschap hadden ze niet veel begrepen.

Vastbesloten om deze jongens te laten ervaren hoe het is om wel naar elkaar te luisteren, respect te tonen en waardering te krijgen, bereidde ik een dialoog voor over een onderwerp dat hen allemaal raakt: de opleiding die ze volgen. Hoe vinden ze die tot nu toe, wat kan er beter en wat kunnen zij daar aan doen? Het resultaat was verbluffend: in de kleine groepjes ontpopten de opstandige jongens zich tot positieve en constructieve studenten die een lijst van verbeterpunten samenstelden die ze aan elkaar presenteerden. En die ze binnenkort met de schoolleiding gaan bespreken.

Maar er gebeurde nog iets anders. De provocerende en discriminerende opmerkingen die de sfeer in de klas al een tijd domineerden, werden ineens bespreekbaar. Uit de rondvraag aan de jongens of ze de volgende workshop wilden besteden aan een dialoog over (gebrek aan) respect en discriminatie, bleek dat 20 van de 24 leerlingen daarvoor kozen. En zo gebeurde het dat deze jongens in één week twee keer de dialoogtechniek toepasten en zo – ongemerkt – invulling gaven aan het thema burgerschap.

Het was ook hard nodig. Want uit de tweede dialoog werd duidelijk dat de meeste jongens veel last hadden van de onrust in de klas, die werd veroorzaakt door enkele jongens die elkaar steeds uitdaagden en daarmee alle aandacht van de docenten opeisten. Die daar, volgens de jongens, vaak niet goed op reageerden. Hoe moet het dan wel? vroeg ik hen. Gewoon normaal doen. Dat wil zeggen: niet uitdagen en niet op elke opmerking reageren. En als dat toch niet lukt? De klas uit of – in overleg met de docent – je even afsluiten door een koptelefoon op je hoofd. Of, zoals één van de grootste uitdagers het zelf verwoordde tijdens de klassikale terugkoppeling: behandel elkaar, zoals je zelf behandeld wil worden.

Dialogisch, toch?

Regionale Dialogen van de Sociaal-Economische Raad

De Sociaal-Economische Raad (SER) bereidt een advies voor aan minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) over de toekomstige arbeidsmarkt en de werkloosheidswet. Vragen waarop de SER antwoord moet geven zijn: hoe komen we tot een goed werkende arbeidsmarkt voor iedereen? Waarbij we zorgen dat mensen met werk duurzaam inzetbaar blijven, dat van werk naar werk bewegen soepel verloopt en dat als iemand onverhoopt toch in de WW komt, dat slechts van korte duur is.

Om een goed beeld te krijgen van het huidige functioneren van de arbeidsmarkt  wil de SER zo’n 400 personen raadplegen door in dialoog te gaan. Voor de organisatie van deze bijeenkomsten heeft de SER een beroep gedaan op Olga Plokhooij en Saar Francken.

Samen met de gespreksleiders van Adviseurs in Dialoog begeleiden zij tussen 20 maart en 16 april ruim 50 dialoogtafels tijdens drie regionale en een sectorale dialoogbijeenkomsten. De aanmeldingen zijn overweldigend. Het team van AID staat te popelen om op 20 maart in Den Bosch van start te gaan op de eerste bijeenkomst.

SER

Ken jij de online belevingswereld van jouw kind?

Je hoeft het niet alleen te doen!

Alma Wattimena voerde op de Bussumse Montessori School (de school van haar kinderen) en thuis een aantal dialogen met kinderen, ouders en docenten over sociale media. Een open gesprek met de mobieltjes op tafel waarin belangstelling getoond werd voor de mores op social media. Hoe gaan kinderen daarmee om en hoe gaan ze met elkaar om op apps, games en websites? Voor ouders, leerkrachten én kinderen waren het inspirerende gesprekken. Kinderen zeiden “mam, zullen we dit elke week doen?” en over de methodiek “als je was gaan preken, had ik niet meegedaan!”. Wat bleek is dat ze het heel leuk vinden om te vertellen over wat ze meemaken.

Als afsluiter van dit traject sprak ik op 14 februari 2013 op de school voor ouders en leerkrachten over kinderen en social media. Over kansen en risico’s van online gedrag van kinderen. Hier zag ik gelukkig een aantal ouders die met hun kind uitwisselen over hun online belevingen. Hopelijk is de drempel voor andere ouders om dit te doen ook wat lager geworden. Want wat ik ontdekte tijdens de voorbereiding van mijn lezing maakte me een beetje aan het schrikken. Niet om wat kinderen te wachten staat als zij zich online begeven, maar door het gebrek aan betrokkenheid van ouders.

Staat jouw dochter op een bangalijst? Speelt jouw kind een MMORPG? Wat betekent gnoc? En cd9? En Pos? En hee, denk jij dat kinderen computergeeks zijn voor wie technologie geen geheimen meer heeft? Zie jij de online, virtuele wereld als niet echt? Wat denk je, zijn games en sociale media verslavend en worden kinderen gewelddadiger van agressie in games? Weet jij of gamen en appen en social media gebruiken schadelijk zijn voor de hersenen? Vraag jij aan je kind wel eens “en, heb je je kamer nog verder ingericht op Habbo Hotel?” of “hoe ging jouw missie vandaag in World of Warcraft?”.

Ik schrok van de bangalijst, scoorde vrij hoog (ja!) in de online slang test, werd bevestigd in de gedachte dat het op knoppen kunnen klikken nog niet betekent dat een kind digitaal vaardig is. Natuurlijk kunnen games, apps en social media verslavend zijn, vooral voor het puberbrein dat zo gevoelig is voor beloning en nog geen goed ontwikkelde frontaalkwab (waar je grenzen wonen) heeft. En ja, de hersenen ontwikkelen zich oppervlakkiger als een kind te veel tijd online doorbrengt maar vooral als het te WEINIG tijd buiten spelend of sportend met anderen doorbrengt.

Jammer genoeg zie ik vrij weinig ouders die interesse tonen in de online belevingswereld van hun kind. Want ja, die wereld is hartstikke echt. Het is een spannende, leuke, boeiende, soms gevaarlijke en enge wereld waar sommige kinderen dagelijks in ronddwalen. Je kind maakt contact, experimenteert met gedrag, leert en speelt online net zoals op het schoolplein en de sportvereniging. Door samen in die belevingswereld te duiken, erop te reflecteren, je dingen uit te laten leggen en te laten zien maak je veel beter gebruik van de kansen die social media bieden voor je kind om zich te ontwikkelen en kan je je kind beter beschermen tegen de risico’s.

Wij zijn zelf echter niet opgegroeid in een digitale wereld en we kunnen dus niet teruggrijpen op ervaringen uit ons eigen verleden om ons kind hierin goed op te voeden. Het is echter een misverstand om te denken dat je zelf een “digital native” of op zijn minst “digital immigrant” moet zijn om betrokken te kunnen zijn bij de online wereld van je kind. Je hoeft ook niet zelf te kunnen paardrijden, breakdancen, voetballen om ze daarin te kunnen ondersteunen, aanmoedigen en begrenzen, toch? Wil jij ook meer contact met je kind over zijn online belevenissen? Wil je gebruik maken van de kansen voor ontwikkeling die games, social media en apps bieden? Wil je het gesprek aan gaan met je kind? Breek door de je weerstand heen, toon belangstelling, stel grenzen en maak afspraken. Zorg voor een goede balans tussen digitaal en “in real life” activiteiten.

Praktische handvatten om met je kind in gesprek te gaan staan in het boek “Focus” van Justine Pardoen.
Mijn presentatie vind je hier op Slideshare.
Alle links naar bronnen waar ik me op gebaseerd heb staan hier: Evernote document Kinderen en Social Media.

Ga jij met je kind het gesprek aan over dit onderwerp? Hoe reageert je kind erop? Of vind je het juist heel moeilijk? Houdt jouw kind je weg bij zijn online wereld? Ik zou het leuk vinden als je je ervaringen in de reacties wilt delen.

Als jij het leuk vindt om ook zo’n traject te organiseren voor jouw kinderen, hun vrienden / vriendinnen en ouders helpen we je daar graag bij. Het was deze keer gekoppeld aan een school, maar je organiseert het net zo makkelijk zelf. Neem contact op als je meer wilt weten.

Maatschappelijke meerwaarde van hoogbegaafden

De weerslag van een dialoog over dit onderwerp geleid door Olga Plokhooij en Renate van der Veen van Adviseurs in Dialoog.

meerwaardeHB

Klik op het plaatje voor een grotere – beter leesbare – versie van de mindmap.

Juiste mensen op de juiste plek

Op maandag 17 juni 2013 begeleidde Saar Francken van Adviseurs in Dialoog een gesprek over de juiste mens op de juiste plek. Het was een dialoogavond in de reeks van maandelijkse gesprekken voor iedereen die belangstelling heeft in dialoog en wil kennismaken met deze vorm van gesprek.

Acht mensen spraken over jezelf kunnen zijn, ruimte krijgen en creeren, nieuwsgierig zijn naar de ander en de moed hebben om door te vragen, openheid en gelijkwaardigheid.

Als de juiste mensen op de juiste plek zijn gebeurt er wat!